Śmierć Pułkownika - Adam Mickiewicz

W głuchej puszczy, przed chatką leśnika,

Rota strzelców stanęła zielona;

A u wrót stoi straż Pułkownika,

Tam w izdebce Pułkownik ich kona.

Z wiosek zbiegły się tłumy wieśniacze:

Wódz to był wielkiej mocy i sławy,

Kiedy po nim lud prosty tak płacze

I o zdrowie tak pyta ciekawy.

Kazał konia Pułkownik kulbaczyć,

Konia w każdej sławnego potrzebie;

Chce go jeszcze przed śmiercią obaczyć,

Kazał przywieść do izby - do siebie.

Kazał przynieść swój mundur strzelecki,

Swój kordelas i pas i ładunki;

Stary żołnierz, - on chce, jak Czarniecki,

Umierając, swe żegnać rynsztunki.

A gdy konia już z izby wywiedli,

Potem do niej wszedł ksiądz z Panem Bogiem;

I żołnierze od żalu pobledli,

A lud modlił się klęcząc przed progiem.

Nawet starzy Kościuszki żołnierze,

Tyle krwi swej i cudzej wylali,

Łzy ni jednej - a teraz płakali,

I mówili z księżami pacierze.

Z rannym świtem dzwoniono w kaplicy;

Już przed chatą nie było żołnierza,

Bo już Moskal był w tej okolicy.

Przyszedł lud widzieć zwłoki rycerza.

Na pastuszym tapczanie on leży -

W ręku krzyż, w głowach siodło i burka,

A u boku kordelas, dwururka.

Lecz ten wódz, choć w żołnierskiej odzieży,

Jakie piękne dziewicze ma lica?

Jaką pierś? - Ach, to była dziewica,

To Litwinka, dziewica-bohater,

Wódz powstańców - Emilija Plater!

Poległym - Krzysztof Kamil Baczyński

Nocą, gdy ciemność jest jak zwierzę czarne,

stoi cisza jak lęku drgający biały słup.

I żyła śmierci bije: na marne - drży - na marne,

a rano znów się potknę o rozkopany grób.

A dniem stół pusty stoi, zabrakło na nim rąk,

które by razem ze mną wznosiły kruchą sieć

a uporczywe twarze i ciała wokół siedzą,

jak gdyby tu przykute miłości mroczną wiedzą,

i głos na ścianach osiadł jak szron i dzwoni; "Leć!"

I każą mi: "Zapomnij!" Więc ręce ciężkie włożyć

w ciężarny ołów gliny i pracy toczyć głaz,

więc jeszcze dzień obrócić, jak mokry piach wyłożyć,

odetchnąć jeszcze śmiercią i jeszcze, jeszcze raz.

A potem znowu noc i słuchać długo trzeba,

jak schodów trzask się wznosi, jak dławi płótno czarne,

a w szyby śniegu bicz: "Na marne - drży - na marne!"

I życie w gardle tkwi jak ostry kamień chleba,

i czuję was w ciemności bez ziemi i bez nieba.

I wtedy trzeba wierzyć, i każą mi: "Zapomnij!"

I trzeba martwą broń zamienić w krzyż i płomień...

ulice moich dróg są wszystkie w górę - strome,

i cienka struga krwi jak lont się spala - do mnie.

Żelazna miłość - tak - wybuchło, zgasło, starło,

pozostał tępy mus, co w pięści tkwi jak gwóźdź.

Zapomnieć teraz, zdrętwieć, milczeniem tak się struć,

żeby mi pisklę ognia na dłoni nie umarło.

Odeszli. Noc po nocy. Coraz to krzyk za gardło

i tylko cisza po nich i dzwoni śniegu słup,

ale się głupie ciało jak ciężki pień uparło,

choć rano - ktoś się potknie o mój dymiący grób.

(06.01.1944)

Nocą, gdy ciemność jest jak zwierze, stoi zlękniona cisza... Już dwa pierwsze wersy pozwalają wczuć się w tamtą atmosferę. Ciemności, ciszy i lęku. Atmosferę wszechobecnej śmierci i straty. Pustych domów z pustymi stołami, przy których snują się tylko wspomnienia bliskich i dawne echo ich głosów. Rzeczywistości, w której z jednej strony nie da się o nich zapomnieć i nie myśleć, a z drugiej strony trzeba iść naprzód i dalej robić swoje. Dalej walczyć codziennie ocierając się o śmierć.

Gdy życie zaczyna uwierać, gdy wszystko wydaje się tak trudne, gdy śmierć i zło staje się codziennością, a walka odruchem, gdy zdaje się, że zostało już coraz mniej czasu... Jedyną słuszną drogą jest walka aż do ostatniej krwi.

"O książce", wyd. Zakład Narodowy im. Ossolińskich

Tytuł: O książce

Autorzy: Krystyna Chorzewska, Janina Majerowa, Maria Małkiewicz, Wojciech Uniatowicz, Ewa Wierzcholska, Ludwika Zawadowska, Andrzej Zieliński
Redakcja naukowa: Jerzy Jakubowski, Jan Trzynadlowski

Wydawnictwo: Zakład Narodowy im. Ossolińskich
Rok i miejsce wydania: 1987, Wrocław
Oprawa: twarda, płócienna
Stron: 430

______

Ze wstępu:

"... ta książka jest dla tych, którzy nie tylko lubią ładne druki, lecz także chętnie czytają, a przy tym lubią pytać i szukać odpowiedzi właśnie w książkach. Oczywiście książek takich jest bardzo wiele, ale my wydaliśmy tę i o niej chcemy coś powiedzieć. A więc w tej niewielkiej encyklopedii, czyli zbiorze najważniejszych wiadomości, zawarliśmy prawie 500 haseł, które odpowiadają na pytania dotyczące książki..."

______

Moje refleksje:

Książka cieszy oko od pięknej i przyjemnej w dotyku okładki przez wszystkie strony, aż do ostatniej kartki. Nawet jeśli początkowo niespecjalnie zachęcająca jest perspektywa przedzierania się przez encyklopedyczne, alfabetyczne, a przez to nieco wyrwane z kontekstu hasła, to i tak warto ją otworzyć, bo dużym urozmaiceniem są obrazki - praktycznie na każdej stronie jest co oglądać. Od obrazka do tekstu i nagle okazuje się, że wśród haseł jest całkiem dużo naprawdę ciekawych ciekawostek. A później, po przeczytaniu wstępu, okazuje się że hasła można czytać również tematycznie. Choć przyznaję, nie przeczytałam nawet 1/4.

"Fizyka doświadczalna, część III elektryczność i magnetyzm", Szczepan Szczeniowski

[zdjęcie]

Tytuł: Fizyka doświadczalna, część III elektryczność i magnetyzm
(wydanie czwarte poprawione)

Autor: Szczepan Szczeniowski
Redaktor: M. Brzozowska-Ryłkowa

Wydawnictwo: Państwowe Wydawnictwo Naukowe
Rok i miejsce wydania: 1980, Warszawa
Oprawa: miękka
Stron: 536


Spis treści:

Rozdział I: Elektrostatyka
    1. (...)
Rozdział II: Magnetostatyka. Pole magnetyczne prądu. Działanie pola magnetycznego na prąd.
    22. (...)
Rozdział III: Ogólne prawa przepływu prądu przewodzonego
    36. (...)
Rozdział IV: Prądy jonowe w cieczach i ciałach stałych
    41. (...)
Rozdział V: Przewodnictwo elektronowe metali
    48. (...)
Rozdział VI: Prąd elektryczny w gazie
    62. (...)
Rozdział VII: Indukcja elektromagnetyczna
    73. (...)
Rozdział VIII: Własności magnetyczne materii
    80. (...)
Rozdział IX: Prądy powoli zmienne
    91. (...)
Rozdział X: Szybkie (nie quasi-statyczne) drgania
    105. (...)
Rozdział XI: Fale elektromegnetyczne
    115. (...)

______

Brak wstępu, przedmowy i czegokolwiek podobnego...

"Maszyny elektryczne", Zygmunt Bajorek

[zdjęcie]

Tytuł: Maszyny elektryczne
(wydanie trzecie całkowicie zmienione)

Autor: Zygmunt Bajorek
Redaktor naukowy: Kazimierz Sikorski

Wydawnictwo: Wydawnictwa Naukowo-Techniczne
Rok i miejsce wydania: 1977, Warszawa
Oprawa: miękka
Stron: 468


Spis treści:

1. Ogólne wiadomości o maszynach elektrycznych
    1.1. (...)
2. Podstawy teorii elektromechanicznego przetwarzania energii
    2.1. (...)
3. Transformatory
    3.1. (...)
4. Zagadnienia ogólne maszyn wirujących prądu przemiennego
    4.1. (...)
5. Maszyny indukcyjne
    5.1. (...)
6. Maszyny synchroniczne
    6.1. (...)
7. Maszyny prądu stałego
    7.1. (...)
8. Maszyny komutatorowe prądu przemiennego
    8.1. (...)
9. Maszyny specjalne
    9.1. (...)

______

Ze strony redakcyjnej:

"W podręczniku omówiono zasady budowy i działania oraz podstawy teorii transformatorów i maszyn elektrycznych wirujących. Część pracy poświęcono wzmacniaczom maszynowym i elementom automatyki. Podano również zarys teorii elektromechanicznego przetwarzania energii i na tej podstawie omówiono zasady ogólnej teorii transformatorów oraz maszyn indukcyjnych, synchronicznych i prądu stałego.

Podręcznik jest przeznaczony dla studentów wydziałów elektrycznych wyższych uczelni technicznych specjalizujących się w zakresie przetwarzania i użytkowania energii elektrycznej. Może być również pomocny inżynierom zatrudnionym w przemyśle i komórkach naukowo-badawczych."